نغمه طبیعت

 محیط زیست ایران در انتظار رئیس جمهور آینده

همیشه با قدم زدن در فضای سبز اطراف خانه مان شاید دیگر همانند گذشته با تنفسی عمیق نتوانیم هوای پاکی را  وارد ریه هایمان بکنیم ، و با دیدن ساختمان های بلند شاید دیگر معنای درخت تنومند را فراموش کنیم و در بین هزاران رنگ، آبی صاف و سبز پاک را فقط در بین مدادرنگی هایمان جستجو کنیم. حال با وجود این همه دغدغه از رئیس جمهور آینده مان چه انتظاراتی داریم؟

همایشی توسط مرکز صلح و محیط زیست برگزار شد تا در این جلسه افراد در حوزه حفظ محیط زیست خواسته ها ، نظرات و پیشنهادهای خود را به کاندیدا های ریاست جمهوری ارائه دهند.

این جلسه با حضور کارشناسان و صاحب نظران مربوط به حوزه های مختلف محیط زیست برگزار شد و افراد زیر در آن به ایراد سخن پرداخته اند :

-  آقای سید محمد مجابی ، دبیر همایش و عضو مرکز صلح و محیط زیست

-  خانم دکتر معصومه ابتکار، رئیس کمیته محیط زیست شورای اسلامی شهر تهران و رئیس مرکز صلح محیط زیست

-   آقای دکتر جلال الدین شایگان، مسئول شاخه محیط زیست و انرژی فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی

-  آقای عبدالله اشتری، مدیر عامل انجمن حفظ محیط زیست کوهستان

-   آقای مهندس یاسر انصاری، دبیر کل کانون عالی گسترش فضای سبز و حفظ محیط زیست ایران

-  خانم دکتر حمیده توسلی، عضو هیئت امنای جمعیت زنان و رئیس دوره قبل شبکه NGO های محیط زیست

-  خانم دکتر صدیقه ببران، مدیر عامل مرکز صلح و محیط زیست

-  خانم مژگان جمشیدی، روزنامه نگار محیط زیست

-  خانم مهندس مهروش خواجه وندی، دبیر کمیته محیط زیست شورای اسلامی شهر تهران

-  آقای دکتر فرهاد دبیری، عضو هیئت علمی دانشگاه

-  آقای مهندس محمد درویش، نایب رئیس انجمن اعضای هیئت علمی موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع

-   آقای حمید راحتی، عضو هیئت مدیره اتحادیه صنایع بازیافت کشور

-  آقای محمد حسین حسن زاده، دبیر شبکه زیست محیطی ایران

-  آقای مهندس محمد رضا تابش، رئیس فراکسیون محیط زیست مجلس شورای اسلامی

-  آقای مهندس محمد صادق فرهادی نیا، عضو هیئت موسس یوزپلنگ ایرانی

-  آقای کشاورز، از انجمن اندیشه ورزان پویا

-  خانم مه لقا ملاح، بنیانگذار سازمان غیر دولتی و مردم نهاد زیست محیطی

-  آقای دکتر چرخابی، عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری

-   آقای دکتر اسماعیل کهرم، عضو هیئت علمی دانشگاه

آقای مجابی برنامه را این گونه آغاز کرد : در فرهنگ غنی اسلامی حفظ طبیعت و محیط زیست از جایگاه بالایی برخوردار است زیرا مسلمانان به جلوه های خلقت با دیده احترام می نگرند. در تمدن کهن ایرانی نیز طبیعت و محیط زیست از جایگاه ویژه ای برخوردار بود است ه. ما جزو معدود کشورهایی هستیم که در قانون اساسی خود اصلی برای حفاظت از محیط زیست داریم. با این حال متاسفانه با بحران های مهم زیست محیطی مواجه هستیم . شاید یکی از مهم ترین دلایل این بحران عدم نگرش سیستمی در مدیریت است که محیط زیست یکی از قربانیان این عدم نگرش سیستمی است. دیگر این که سیاست گذاری در کشور ما کوتاه مدت است و با آمد و رفت مدیران سیاست ها تغییر می کند و اعمال سلیقه ها تا حدی است که گاهی حتی قوانین نیز معطل می ماند.

مرکز صلح ومحیط زیست در آستانه برگزاری انتخابات ریاست جمهوری بر آن شد تا طی این نشست از زبان متخصصان و فعالان محیط زیست اهمیت و چالش ها و فرصت های محیط زیست را برای رئیس جمهور آینده برشمارد و از نامزدهای این مقام درخواست نماید تا برنامه محیط زیست خود را با در نظر گرفتن این مفاد تهیه نمایند.

اگر چه رسیدن به توافق در مسایل سیاسی و فرهنگی و اجتماعی و اقتصادی بین نامزدهای مختلف ریاست جمهوری امری دشوار به نظر می رسد ولی پرداختن به محیط زیست می تواند نقطه اتکایی برای دستیابی به توافق در یکی از مهم ترین مسایل جهان باشد. در آخر باید در نظر داشت که محیط زیست امروز یک میثاق جهانی است.

سرکار خانم دکتر ابتکار با تشکر از حضور متخصصان و اندیشمندان که دعوت مرکز صلح و محیط زیست را پذیرفته و در جلسه شرکت کردع اند گفت :

اهمیت برهه هایی از زمان بسیار زیاد است و یکی از زمان های سرنوشت ساز برای کشور همان زمان انتخابات ریاست جمهوری است. بیان مسائل و موضوعات محیط زیست از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است به طوریکه امروزه حفظ محیط زیست یک میثاق جهانی است که تمام کشورها باید به رعایت آن بپردازند.دستیابی به توسعه پایدار تحقق پیدا نمی کند مگر با توجه و حفاظت از محیط زیست و این جمع در اینجا گردهم آمده اند تا نقاط قوت محیط زیست ایران و همچنین چالش های محیط زیست کشور را بیان کنند و مطالبات محیط زیست را در قالب پیشنهاداتی برای کاندیداهای ریاست جمهوری تهیه نمایند و از آنان بخواهند که به محیط زیست توجه جدی نمایند و برنامه های خود را برای آن بیان دارند.

آقای شایگان نیز گفت: به طور کلی 10 خواسته از طرف فرهنگستان علوم از جناب رئیس جمهور درخواست می شود:

·        ارزیابی راهبردی زیست محیطی به عنوان مهم ترین گام توسط مرجع بی طرفی بررسی و به مجلس تصمیم گیری منعکس شود.

·        قوانین زیست محیطی به طور کامل اجرا شده و به این قوانین نظارت شود.

·        دولت در معاهدات بین المللی مربوط به محیط زیست فعال تر شود

·        ساختار اقتصادی کشور به شکلی اجرا شود که الگوی تولید و مصرف به سمت فعالیت های محیط زیست سوق داده شده و یارانه مخرب محیط زیست کاهش و یارانه های هم راستا با محیط زیست افزایش یابد.

·        به برنامه های کنترل جمعیت اهمیت داده شود.

·        طبیعت و جنگل ها و رودخانه ها نباید به خاطر توسعه اقتصادی با تخریب مواجه شود

·        با مدیریت بهتر و آشتی با حیات وحش از انقراض آنها جلوگیری کنند.

·        با روش های درست، مصرف سوخت فسیلی و آلودگی هوا کاهش یابد.

·        توجه به ضعف در مدیریت پسماندها

·        ارتقا فرهنگ زیست محیطی و آمادگی های عمومی

·        ساختارهای مرتبط با حفظ محیط زیست توانمند شود.

آقای عبدالله اشتری هم گفت: مسئله افزایش جمعیت را نباید نادیده گرفت و هم چنین شورای عالی محیط زیست باید به صورت جدی وظایفش را بر عهده بگیرد و دولت هم سازه کارهایش را در حیطه محیط زیست اصلاح کند.

آقای یاسر انصاری در این باره گفت: با توجه به وضعیت بحرانی منابع زیست محیطی کشور می توان این انتظارات را داشت:

·        رئیس جمهور آینده محیط زیست را به عنوان محور توسعه قرار دهد.

·        بسیج رسانه ای و فرهنگی دولت برای ایجاد فرهنگ حفاظت محیط زیست

·        احیای مجدد شورای عالی حفاظت محیط زیست و تغییر در ساختار آن

·        اجرای سریع طرح آمایش سرزمین

·        تدوین سازکار اجرایی و متناسب جهت بهره گیری از پتانسیل بالای سازمان های مردم نهاد

·        اصلاح ساختار سازمان حفاظت محیط زیست و جنگل ها

·        افزایش اعتبارات در حوزه محیط زیست

·        پرداخت سریع تر به مقوله های موردی

·        توقف بهره برداری از جنگل های شمال

خانم حمیده توسلی به مشارکت مردم در این امر بسیار تاکید کرده و گفت: اصل پنجاهم قانون اساسی هم گفته که حمایت از محیط زیست وظیفه عمومی تلقی می شود و همین طور به توسعه پایدار هم اشاره کرده است.

خانم صدیقه ببران هم انتظارات زیست محیطی را این گونه عنوان کرد:

·        با توجه به عدم پاسخگو بودن ساختار سیاست گذاری محیط زیست کشور ، برنامه رئیس جمهور در تقویت آن چه خواهد بود؟

·        با توجه به عدم پایبندی و ضعف در اجرای قوانین زیست محیطی رئیس جمهور چه برنامه ای خواهد داشت؟

·        توجه به نابودی تنوع زیستی کشور

·        توجه به آلودگی ها در همه زمینه ها

خانم مژگان جمشیدی گفت : با توجه به وضعیت محیط زیست کشور انتظارات را این گونه می توان طبقه بندی کرد:

·        تدوین استراتژی و برنامه عمل ملی برای حفظ محیط زیست

·        ایجاد طرح آمایش سرزمین

·        آموزش و اطلاع رسانی در حوزه محیط زیست

·        احیای شورای عالی محیط زیست

·        ارتقا کیفی و کمی شاخص های برنامه محیط زیستی و شبکه حفاظت شده کشور

·        بازنگری قوانین و مصوبات مختلف محیط زیست

·        توقف واگذاری ارضی منابع طبیعی

·        انتخاب یک مدیر توانمند وآگاه برای سازمان محیط زیست کشور

·        برنامه ریزی دولت بعدی برای دستیابی کشور برای انرژی های پاک ونو

خانم مهروش خواجه وندی خواسته هایش را این گونه عنوان کرد:

·        همکاری دولت آینده در اجرای مدیریت یکپارچه محیط زیست شهری و حمایت از مصوبات زیست محیطی شوراها

·        بازنگری سیاست ها و مصوبات و راهبردهای زیست محیطی

·        تخصیص اعتبارات برای توسعه و اتمام طرح شبکه جمع آوری و تصفیه فاضلاب

·        تدوین شاخص های ملی و توسعه پایدار

·        همکاری در طرح جامع پسماند شهر تهران

·        تصحیح در تلفیق راهبرد مطالعاتی و اجرای مدیریت بحران

·        کمک به شهرداری ها در اجرایی نمودن سیاست های مدیریت انرژی

·        ایجاد نظام اقتصاد پایدار به منظور حمایت از فعالیت های اقتصادی با ملاحظات اکولوژیک

·        ایجاد فرصت اشتغال از طرح های حفاظتی و تعیین سهام مشارکتی مردم

آقای فرهاد دبیری هم گفت :از رئیس جمهور آینده این انتظار می رود که پایبند به قانون باشند و خواستار اجرای قانون اساسی و حاکمیت قوانین زیست محیطی را در اولویت برنامه هایش قرار دهد.

آقای محمد درویش هم ضمن تشکر از برگزاری این همایش گفت: از رئیس جمهور آینده می خواهیم که  نه تنها برنامه محیط زیستی دولت مطبوع کشورش را انجام دهد بلکه راه کارهای الزامی عملی آن را در معرض دید همگان قرار دهد.

آقای حمید راحتی هم در زمینه بحث زباله گفت: از رئیس جمهور آینده این درخواست را دارم که در ش

آقای حسین حسن زاده هم گفت:

·        کشیدن خط بطلان بر اجرای پروژه ها و طرح های عمرانی که بدون ارزیابی زیست محیطی انجام می شود.

·        شاهد صدها و هزاران درخت در منطقه کویری و کهنسال و تاریخی باشیم.

·        شاهد تعطیلی مدارس به خاطر محدودیت های عمومی نباشیم .

آقای محمد رضا تابش هم انتظاراتش را این گونه طبقه بندی کرد :

·        حمایت از پروژه ها و تحقیقات متخصصان و استفاده از تکنولوژی های برتر و روز دنیا

·        تدوین دستور العمل هایی که هم کار آمد باشد و هم مرتبط با نیازهای روز

·        نسبت به اجرای کامل اصل پنجاهم قانون اساسی همه تواناییهای خویش را به کار گیرد.

·        اجرای کامل مسائل زیست محیطی

·        با سازمان حفاظت محیط زیست هم به صورت تخصصی رفتار شود.

·        کارآمایش سرزمین در 30 استان با قوت عمل به پایان برسد.

·        بر تدوین و اجرای گزارشات ارزیابی اثرات توسعه برای پروژه های عمرانی کشور در نشست ها و جلسات و مصوبات دولت پایبند باشد.

·        جلوگیری از آلودگی های در زمینه های مختلف

·        تاکید بر تهیه برنامه های اجمالی برای مناطق حفاظت شده کشور

·        افزایش اعتبارات و بستر لازم برای افزایش آگاهی های عمومی جهت حفظ محیط زیست

·        اصول توسعه پایدار برای تهیه و تدوین و اجرای تمامی طرح های عمرانی در سطح کشور به مرحله اجرا در آید.

آقای محمد صادق فرهادی نیا نیز انتظاراتش از این قرار بود:

·        افزایش تعداد محیط بانان

·        در نظر گرفتن شغل محیط بانی به عنوان مشاغل سخت

·        حمایت شغلی از محیط بانان

·        مجوز حمل سلاح برای محیط بانان

·        محیط بانان زیادی را جذب کنیم و بهتر است از افراد بومی منطقه باشند.

آقای کشاورز هم نیز در باره مشکلات عسلویه به عنوان قطب اقتصادی و صنعتی کشور و تاثیرات ناخوشایندش بر روی محیط زیست  توضیح داد و خواستار رسیدگی به این مشکلات شد.

خانم ملاح نیز با تشکر از برگزاری این همایش با نظرات افراد و انتظاراتشان موافقت کرد و خواستار اجرای آن ها از سوی دولت جدید شد.

آقای چرخابی هم نیز درباره با محیط زیست این نکات را عنوان کرد:

·        بحث شرکت زنان در محیط زیست کشور باید جدی گرفته شود.

·        نقش ارتباط NGO ها با مراکز علمی و تحقیقاتی

·        همکاری های منطقه ای محیط زیست

·        نقش مرتع در محیط زیست کشور جدی گرفته شود.

در آخر آقای اسماعیل کهرم با عنوان این که پیشنهادات ذکر شده برای کاندیداهای ریاست جمهوری ارسال خواهد شد. بنابراین تمامی نظرات و پیشنهادات مطرح شده را این گونه جمع بندی و ضمن در نظر گرفتن دیگر مطالب بیانیه زیر را قرائت کرد :

•        اجرای کامل اصل پنجاهم قانون اساسی و پاسداری از آن
•        حمایت کامل از برنامه های کنترل و جلوگیری از انواع آلودگی های هوا،آب،خاک،پسماندها
•      جلوگیری از نابودی تنوع زیستی ،تخریب اکوسیستم ها و تالابهای بین المللی و مناطق ارزشمند چهارگانه تحت حفاظت و بالاخره اکوسیستم های دریایی و جنگلی وکوهستانی
•     تقویت سازمان های متولی حفاظت محیط زیست و منابع طبیعی و ارتقاء ساختار آنها وتقویت ظرفیت ها و قابلیت  این سازمان ها و تقویت نیرو های انسانی کارآمد و به کارگماردن فردی آگاه و دلسوز در راس این سازمان
•   اهتمام در اجرای صحیح و دقیق مقررات زیست محیطی و حاکمیت قوانین زیست محیطی و توسعه پایدار در تمام ابعاد توسعه
•      تقویت سازمان های مردم نهاد و ایجاد زمینه مشارکت کامل آن ها در برنامه توسعه پایدار
•  متوقف کردن طرح ها و پروژه های فاقد ارزیابی زیست محیطی و تجدید نظر در مصوبات زیست محیطی دولت
•       ایجاد سازوکار و ابزار نظارتی دولت در ریاست جمهوری بر فعالیت های توسعه وزارتخانه ها و سازمان های دولتی و تقویت نقش محوری شورای عالی محیط زیست
•      حمایت از برنامه های ملی ارتقا فرهنگ و آگاهی های زیست محیطی به عنوان زیربنای توسعه پایدار و کنترل جمعیت و جلوگیری از انفجار آن به عنوان تهدیدی بر علیه محیط زیست و منابع طبیعی
• تقویت مشارکت و حضور فعال سازمان حفاظت محیط زیست درمجامع و سازمان ها و معاهدات بین المللی

در آخر  امید است که در دولت نهم ما شاهد آسمان آبی و شنیدن خنده های بچه ها از لا به لای درختان سرسبز باشیم و رئیس جمهور آینده نیز در این راه ما را همراهی کند.